Herstel van de oorspronkelijke uitstraling
Wanneer een schilderij zijn glans heeft verloren door een verkleurde, matgeworden vernis of door storende retouches, is het tijd om het schilderij te behandelen. Hoewel ieder schilderij een geschiedenis heeft, met onomkeerbare fysische of chemische processen tijdens het verouderingsproces, is het uitganspunt om het schilderij zo dicht mogelijk terug te brengen naar zijn oorspronkelijke staat. Ieder schilderij vraagt daarbij om een objectgerichte aanpak. In mijn atelier in Amsterdam behandel ik zowel olieverfschilderijen (traditionele materialen) als complexe moderne kunstwerken geschilderd met acryl, olieverf of ‘mixed media’. Ik werk altijd volgens de vastgestelde ethische restauratienormen, waarbij onder andere reversibiliteit en stabiliteit van de gebruikte materialen, vooropstaan.
Onderzoek, offerte en rapportage
Werkwijze bij restauratieprojecten
Een schilderij wordt vóór de behandeling onderzocht met microscoop en met verschillende belichting zoals opvallend licht, strijklicht en UV-Licht. Om beter inzicht te krijgen in de materiaal-technische opbouw of in de restauratiegeschiedenis van het schilderij (wat zijn latere toevoegingen en wat is origineel) is soms een uitgebreider onderzoek nodig en moet voor een beter begrip van de laagopbouw van de verflaag een aantal verfmonsters worden genomen. Deze bevindingen worden verwerkt in een conditierapport met een behandelingsvoorstel en kostenraming. Als de opdrachtgever hiermee akkoord gaat wordt de behandeling uitgevoerd.
Na de behandeling wordt er een verslag gemaakt en daarin worden alle voor de behandeling gebruikte materialen, de methodes en locaties op het schilderij vastgelegd. Een uitgebreide fotodocumentatie hoort hier bij. Dit verslag wordt na behandeling aan de opdrachtgever overhandigd.
Vooronderzoek
Voor aan een restauratie begonnen wordt, bestudeer ik het schilderij met opvallend licht, strijklicht, UV-licht en microscopie om de conditie van het schilderij goed in kaart te brengen. Ik maak foto's met verschillende lichtbronnen ter ondersteuning van de geschreven rapportage. Eerdere restauraties en kwetsbaarheden worden daarbij uitgelicht .
Vernisafname
De vernisafname van het schilderij begint meestal met het verwijderen van het oppervlaktevuil. Bij moderne kunst is er vaak geen vernis maar wel oppervlaktevuil wat direct op het schilderijenoppervlak zit, de verwijdering vraagt een zorgvuldige werkwijze met specifieke methodologie. Bij geverniste schilderijen wordt na het verwijderen van het oppervlaktevuil op een gecontroleerde wijze de vergeelde of verkleurde vernis afgenomen met een samenstelling van oplosmiddelen - getest en stapsgewijs - opdat de onderliggende verflaag niet wordt aangetast.
Vullen & retoucheren
Na een vernisafname wordt het schilderij opnieuw gevernist. Als er verfverlies is geweest worden de lacunes in de verflaag opgevuld en geretoucheerd, zodat de schade onzichtbaar is. Ook andere schade in de verflaag, zoals sleetsheid of krassen, worden uitsluitend binnen het verlies geretoucheerd met kleurechte, stabiele en reversibele retoucheermiddelen. Hoe stabieler de materialen, hoe langer een volgende restauratie kan worden uitgesteld.
Beschermende slotvernis & documentatie
Als een schilderij een vernisafname heeft gehad en nieuwe vernis en retouches zijn aangebracht wordt met een laatste slotvernis de glans bepaald. Daarna wordt het behandelingsverslag opgesteld met een precieze beschrijving van de werkzaamheden; de materialen die zijn gebruikt met lokaties wààr ze zijn aangebracht. Daarbij hoort ook een uitgebreide fotodocumentatie van voor, tijdens en na het restauratieproces.
Photo gallery
